Thứ Ba, 11 tháng 2, 2014
Thứ Hai, 10 tháng 2, 2014
Thứ Tư, 22 tháng 1, 2014
Bệnh trào ngược bàng quang – niệu quản ở trẻ em
Khoa Niệu bệnh viện Nhi đồng 2 vừa triển khai điều trị chích chất
Deflux chống trào ngược cho bệnh nhân thứ 3 có bệnh lí trào ngược bàng
quang niệu quản. Điểm mới của lần điều trị này là bệnh nhân được điều
trị cả hai bên niệu quản bị tổn thương.
ThS.BS. Phạm Ngọc Thạch cho biết, ngày 12-1, bệnh nhi N.T.T 6 tuổi, ngụ
tại Q.Gò Vấp (TP.HCM) nhập viện trong tình trạng đau bụng dạng táo bón,
nước tiểu không đục, không hôi. Nhưng khi siêu âm thì kết quả cho thấy
hai niệu quản giãn, đặc biệt là bên trái giãn rất to. Cả hai thận đều bị
tổn thương, nhất là một bên thận trái đã bị teo, xơ sẹo, chức năng của
thận trái chỉ còn 28%. Thận bên phải có tổn thương nhưng ít hơn, giảm
khoảng 5% chức năng.
Qua một số phim ảnh và khai thác tiền sử bệnh các bác sĩ chẩn đoán có trào ngược bàng quang – niệu quản hai bên. Bệnh nhi được chỉ định phẫu thuật cắm lại niệu quản vào bàng quang để ngăn cản sự trào ngược nước tiểu, tuy nhiên thay vì được phẫu thuật bằng phương pháp thông thường, bé N.T.T được tiếp cận phẫu thuật ít xâm lấn bằng việc chích chất keo sinh học chống trào ngược qua phương pháp nội soi qua đường tiểu dưới. Kíp phẫu thuật đã bơm chất keo đặc biệt (Deflux) để làm hẹp lại lỗ đổ của niệu quản vào bàng quang, từ đó hạn chế sự trào ngược nước tiểu từ bàng quang lên thận. Đây là phương pháp điều trị niệu khoa mới dành cho bệnh lý này và được áp dụng lần đầu tiên ở miền Nam tại bệnh viện Nhi Đồng 2. Đây là trường hợp thứ ba áp dụng kỹ thuật này tại bệnh viện nhưng là ca đầu tiên bị trào ngược cả hai bên và được chích chất Deflux cả hai bên. Kỹ thuật chích Deflux này ít xâm lấn, ít để lại biến chứng, không để lại sẹo, về trong ngày và không phải ở lại ít nhất là 7 ngày trong bệnh viện kèm theo mang ống thông tiểu như phương pháp phẫu thuật mổ mở trước đây.
Có khuynh hướng tăng lên so với những năm trước 2011, 2012, năm 2013, Khoa Niệu bệnh viện Nhi Đồng 2 đã tiếp nhận điều trị khoảng 15 trường hợp trẻ bị trào ngược bàng quang – niệu quản. Việc chẩn đoán trước sinh cũng như sự quan tâm của quí vị phụ huynh góp phần phát hiện sớm cũng như những trường hợp trào ngược tiềm ẩn không triệu chứng. Ghi nhận số ca nặng (trào ngược độ 4 – 5) trong năm 2013 chiếm 20%. Giải pháp điều trị với trường hợp nhẹ (độ 1 – 2) là cho trẻ uống thuốc kháng sinh dự phòng, không phẫu thuật. Nhưng với trường hợp nặng thì thường được chỉ định phẫu thuật nếu như điều trị nội khoa thất bại, chỉnh sửa lại sự bất thường giữa bàng quang và niệu quản, làm dài hơn đoạn niệu quản chạy trong thành bàng quang để khi bàng quang đầy, nước tiểu không trào ngược lên niệu quản.
Khi trẻ đau bụng, ba mẹ cứ nghĩ là do rối loạn tiêu hóa, giun sán hoặc khi thấy trẻ rặn tiểu hoặc sốt của một rối loạn tiêu hóa ở trẻ nhỏ cũng cho là bình thường. Trong khi đó, đây là những biểu hiện của nhiễm trùng đường tiểu. Thông thường, khi bị nhiễm trùng đường tiểu, trẻ sẽ có những biểu hiện rõ ràng như nước tiểu đục, hôi, bị sốt, đi tiểu đau rát nhưng có những trẻ, triệu chứng rất mơ hồ, âm thầm: chỉ đau bụng thoáng qua, tiêu chảy (đặc biệt ở trẻ nhỏ), nước tiểu vẫn không đổi màu, trẻ không sốt, các triệu chứng diễn ra âm thầm. Và cùng với những biểu hiện này, bé đã bị nhiễm trùng đường tiểu trên, sẽ gây sẹo thận dần. Nếu áp lực nước tiểu từ bàng quang lên thận quá cao sẽ làm giảm tưới máu các đơn vị thận cũng sẽ gây sẹo thận mà không cần phải có vi trùng trong nước tiểu.
Nguyên nhân của bệnh trào ngược bàng quang – niệu quản nguyên phát, là
do sự bất thường nội tại về giải phẫu học đoạn niệu quản cắm vào bàng
quang. Thay vì nó thực hiện vai trò như một cái van đóng lại khi bàng
quang đổ đầy nước tiểu thì nó lại cứ mở. Bệnh lý này thường được phát
hiện trong năm đầu tiên trẻ mới ra đời Nhưng chúng ta có thể biết trước
được khi siêu âm tiền sản nếu thai nhi có các dấu hiện như niệu quản
giãn, thận ứ nước, bể thận giãn… thì sản phụ nên khám tiền sản bác sĩ
Niệu Nhi để biết được thời gian chính xác sau khi sinh sẽ làm gì tiếp
theo, xét nghiệm và siêu âm khi nào để có hướng điều trị phù hợp, kịp
thời cho trẻ. Nếu siêu âm trước sanh có hình ảnh dãn niệu quản hai bên,
sau khi sinh, người mẹ phải đưa trẻ đi tầm soát để xem có hiện tượng
trào ngược bàng quang – niệu quản hay không. Đối với bệnh lí này trẻ gái
hay bị hơn trẻ trai.
Trẻ quá nhỏ (dưới 1 tuổi) thì có triệu chứng bị tiêu chảy còn trẻ lớn hơn một chút thì tiểu đục, tiểu đau, rát, sốt. Cha mẹ đừng tự mua thuốc kháng sinh cho bé uống, đừng chủ quan nghĩ là viêm bàng quang bình thường”, Nguy hiểm ở đây là nếu cha mẹ chủ quan hoặc thờ ơ để đến khi phát hiện ra quá trễ thì thận của trẻ đã bị teo, suy giảm chức năng. Vì cứ mỗi lần trẻ tiểu đau, sốt là một lần trẻ bị nhiễm trùng đường tiểu nhưng gia đình không biết, đi mua thuốc về, uống vô thấy hết nhưng đó đã là một lần thận bị mất đi 5% chức năng. Và sau 5 lần uống thuốc thì thận đã mất đi 50% chức năng! Có trường hợp trẻ mới 7 – 8 tuổi vào với tình trạng trào ngược bàng quang – niệu quản, cả hai thận đã bị mất chức năng, phải chạy thận nhân tạo và chờ ghép thận!
Cha mẹ phải lưu ý vì nhiễm trùng đường tiểu không đơn thuần điều trị là hết mà sẽ để lại di chứng nặng nề: sẹo thận, chức năng thận suy giảm và nặng nề hơn là thận bị mất chức năng. Khi thận đã suy giảm chức năng thì không thể phục hồi lại được 100%. Khảo sát ở những trẻ bị trào ngược bàng quang niệu quản có sẹo thận, khoảng 20% bị cao huyết áp.. Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây cao huyết áp ở trẻ.
ThS.BS. Phạm Ngọc Thạch cho biết, ngày 12-1, bệnh nhi N.T.T 6 tuổi, ngụ
tại Q.Gò Vấp (TP.HCM) nhập viện trong tình trạng đau bụng dạng táo bón,
nước tiểu không đục, không hôi. Nhưng khi siêu âm thì kết quả cho thấy
hai niệu quản giãn, đặc biệt là bên trái giãn rất to. Cả hai thận đều bị
tổn thương, nhất là một bên thận trái đã bị teo, xơ sẹo, chức năng của
thận trái chỉ còn 28%. Thận bên phải có tổn thương nhưng ít hơn, giảm
khoảng 5% chức năng.Qua một số phim ảnh và khai thác tiền sử bệnh các bác sĩ chẩn đoán có trào ngược bàng quang – niệu quản hai bên. Bệnh nhi được chỉ định phẫu thuật cắm lại niệu quản vào bàng quang để ngăn cản sự trào ngược nước tiểu, tuy nhiên thay vì được phẫu thuật bằng phương pháp thông thường, bé N.T.T được tiếp cận phẫu thuật ít xâm lấn bằng việc chích chất keo sinh học chống trào ngược qua phương pháp nội soi qua đường tiểu dưới. Kíp phẫu thuật đã bơm chất keo đặc biệt (Deflux) để làm hẹp lại lỗ đổ của niệu quản vào bàng quang, từ đó hạn chế sự trào ngược nước tiểu từ bàng quang lên thận. Đây là phương pháp điều trị niệu khoa mới dành cho bệnh lý này và được áp dụng lần đầu tiên ở miền Nam tại bệnh viện Nhi Đồng 2. Đây là trường hợp thứ ba áp dụng kỹ thuật này tại bệnh viện nhưng là ca đầu tiên bị trào ngược cả hai bên và được chích chất Deflux cả hai bên. Kỹ thuật chích Deflux này ít xâm lấn, ít để lại biến chứng, không để lại sẹo, về trong ngày và không phải ở lại ít nhất là 7 ngày trong bệnh viện kèm theo mang ống thông tiểu như phương pháp phẫu thuật mổ mở trước đây.
Có khuynh hướng tăng lên so với những năm trước 2011, 2012, năm 2013, Khoa Niệu bệnh viện Nhi Đồng 2 đã tiếp nhận điều trị khoảng 15 trường hợp trẻ bị trào ngược bàng quang – niệu quản. Việc chẩn đoán trước sinh cũng như sự quan tâm của quí vị phụ huynh góp phần phát hiện sớm cũng như những trường hợp trào ngược tiềm ẩn không triệu chứng. Ghi nhận số ca nặng (trào ngược độ 4 – 5) trong năm 2013 chiếm 20%. Giải pháp điều trị với trường hợp nhẹ (độ 1 – 2) là cho trẻ uống thuốc kháng sinh dự phòng, không phẫu thuật. Nhưng với trường hợp nặng thì thường được chỉ định phẫu thuật nếu như điều trị nội khoa thất bại, chỉnh sửa lại sự bất thường giữa bàng quang và niệu quản, làm dài hơn đoạn niệu quản chạy trong thành bàng quang để khi bàng quang đầy, nước tiểu không trào ngược lên niệu quản.
Khi trẻ đau bụng, ba mẹ cứ nghĩ là do rối loạn tiêu hóa, giun sán hoặc khi thấy trẻ rặn tiểu hoặc sốt của một rối loạn tiêu hóa ở trẻ nhỏ cũng cho là bình thường. Trong khi đó, đây là những biểu hiện của nhiễm trùng đường tiểu. Thông thường, khi bị nhiễm trùng đường tiểu, trẻ sẽ có những biểu hiện rõ ràng như nước tiểu đục, hôi, bị sốt, đi tiểu đau rát nhưng có những trẻ, triệu chứng rất mơ hồ, âm thầm: chỉ đau bụng thoáng qua, tiêu chảy (đặc biệt ở trẻ nhỏ), nước tiểu vẫn không đổi màu, trẻ không sốt, các triệu chứng diễn ra âm thầm. Và cùng với những biểu hiện này, bé đã bị nhiễm trùng đường tiểu trên, sẽ gây sẹo thận dần. Nếu áp lực nước tiểu từ bàng quang lên thận quá cao sẽ làm giảm tưới máu các đơn vị thận cũng sẽ gây sẹo thận mà không cần phải có vi trùng trong nước tiểu.
Trẻ quá nhỏ (dưới 1 tuổi) thì có triệu chứng bị tiêu chảy còn trẻ lớn hơn một chút thì tiểu đục, tiểu đau, rát, sốt. Cha mẹ đừng tự mua thuốc kháng sinh cho bé uống, đừng chủ quan nghĩ là viêm bàng quang bình thường”, Nguy hiểm ở đây là nếu cha mẹ chủ quan hoặc thờ ơ để đến khi phát hiện ra quá trễ thì thận của trẻ đã bị teo, suy giảm chức năng. Vì cứ mỗi lần trẻ tiểu đau, sốt là một lần trẻ bị nhiễm trùng đường tiểu nhưng gia đình không biết, đi mua thuốc về, uống vô thấy hết nhưng đó đã là một lần thận bị mất đi 5% chức năng. Và sau 5 lần uống thuốc thì thận đã mất đi 50% chức năng! Có trường hợp trẻ mới 7 – 8 tuổi vào với tình trạng trào ngược bàng quang – niệu quản, cả hai thận đã bị mất chức năng, phải chạy thận nhân tạo và chờ ghép thận!
Cha mẹ phải lưu ý vì nhiễm trùng đường tiểu không đơn thuần điều trị là hết mà sẽ để lại di chứng nặng nề: sẹo thận, chức năng thận suy giảm và nặng nề hơn là thận bị mất chức năng. Khi thận đã suy giảm chức năng thì không thể phục hồi lại được 100%. Khảo sát ở những trẻ bị trào ngược bàng quang niệu quản có sẹo thận, khoảng 20% bị cao huyết áp.. Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây cao huyết áp ở trẻ.
CN.Thiên Phước - Phòng Kế hoạch tổng hợp
Phòng Ngừa Bệnh Tay- Chân- Miệng
Bệnh tay chân miệng gặp rải rác quanh năm và xuất hiện ở hầu hết các
địa phương. Ở phía Nam, bệnh tăng cao từ tháng 3 đến tháng 5 và từ
tháng 9 đến tháng 12 hàng năm. Bệnh dễ gây thành dịch do virus đường
ruột gây ra. Hai nhóm tác nhân gây bệnh thường gặp là Coxsackie virus
A16 và Enterovirus 71 (EV71) . Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, nhất
là ở nhóm tuổi dưới 3 tuổi. Các yếu tố sinh hoạt tập thể như trẻ đi học
tại nhà trẻ, mẫu giáo là các nguy cơ lây truyền bệnh, nhất là trong
các đợt bùng phát dịch.
Bệnh tay chân miệng lây từ người sang người, bệnh lây truyền qua đường
"phân - miệng" và tiếp xúc trực tiếp, nhưng chủ yếu lây lan qua tiếp xúc
trực tiếp với dịch tiết từ mũi, hầu, họng, nước bọt, dịch tiết từ các
nốt phỏng hoặc tiếp xúc với chất tiết và bài tiết của bệnh nhân trên
dụng cụ sinh hoạt, đồ chơi, bàn ghế, nền nhà,.... nhất là khi bệnh nhân
hắt hơi , nói chuyên. Đa số bệnh tay chân miệng có dự hậu tốt, tuy nhiên
bệnh do EV71 thường gây các biến chứng thần kinh nặng và có thể dẫn đến
tử vong. Biểu hiện chính là tổn thương da -niêm mạc dưới dạng phỏng
nước ở các vị trí đặc biệt như niêm mạc miệng, lòng bàn tay, lòng bàn
chân, mông, gối. Bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm
não, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện
sớm và xử trớ kịp thời.Cần nhắc lại là đa số tiên lượng tốt nên bệnh chủ yếu được điều trị tại nhà, phụ huynh không nên hoảng hốt khi được Bs chẩn đoán là tay chân miệng.
Điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng, theo dõi sốt, phát hiện sớm những triệu chứng thần kinh như giật mình, hốt hoảng, nôn ói hay tiêu lỏng, và điều trị biến chứng, đảm bảo vệ sinh răng miệng, thân thể, đảm bảo cung cấp nước , dinh dưỡng cho trẻ.
Đi khám lại ngay khi có dấu hiệu nặng như:
- Sốt cao liên tục ≥ 39ºC khó hạ,
- thở mệt hay thở yếu, tiêu lỏng hay nôn ói nhiều,
- giật mình, chới với, run chi, quấy khóc,
- Bứt rứt khó ngủ, yếu hay liệt các chi, co giật hay hôn mê.
Hiện tại chưa có vacxin phòng bệnh đặc hiệu, nên các biện pháp phòng bệnh chủ yếu sử dụng các biện pháp phòng bệnh phổ cập, áp dụng phòng bệnh cho bệnh lây qua đường tiếp xúc.
Các biện pháp phòng ngừa:
-Giữ vệ sinh sạch sẽ nhà cửa, lau rửa vật dụng cá nhân, rửa và phơi nắng đồ chơi .
- Cho trẻ ăn thức ăn chín, uống nước đun sôi.
-Rửa tay sạch sẽ trước ăn và sau khi đi cầu.
-Cách ly khi có người nhà hoặc trong lớp học có trẻ nghi ngờ bị bệnh.
-Cho trẻ ăn uống đầy đủ và ngủ chơi hợp lý.
BS.CK2.Nguyễn Thị Thanh
Thứ Hai, 20 tháng 1, 2014
Dinh Dưỡng Cho Bé Dùng Sữa Tươi: Đúng Mới Có Lợi
Sữa tươi luôn được cha mẹ cho trẻ dùng hàng ngày, vì mùi vị hấp
dẫn, tiện lợi, đặc biệt chứa nhiều dưỡng chất giúp trẻ tăng chiều cao,
cân nặng hiệu quả. Tuy nhiên, nếu không uống đúng cách, đúng thời điểm,
sữa tươi sẽ ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của trẻ.
Để tránh những sai lầm có thể gặp khi cho trẻ dùng sữa tươi, cha mẹ cần lưu ý những nguyên tắc dưới đây:
Thời điểm
Theo các nhà khoa học, chỉ nên cho trẻ dùng sữa tươi khi trẻ đã hơn 1 tuổi. Lý do vì sữa tươi có hàm lượng đạm, can-xi và phốt-pho cao, nếu cho trẻ dưới 1 tuổi uống sẽ dễ có nguy cơ bị quá tải thận. Về lâu dài, làm trẻ có nguy cơ bị cao huyết áp, béo phì ở tuổi trưởng thành. Ngoài ra lượng đạm cao còn gây đầy bụng, khó tiêu, làm trẻ chán ăn. Sữa tươi có ít sắt, nghèo vi lượng nên trẻ dưới 1tuổi có nguy cơ thiếu máu thiếu sắt, thiếu vi lượng nếu sử dụng sữa tươi như thực phẩm chính.
Vấn đề nên cho trẻ uống sữa tươi lúc nào cũng rất quan trọng. Trước bữa ăn chính 2 giờ thì không nên cho trẻ uống sữa tươi cũng như các thức ăn lặt vặt khác vì có thể làm bé no và biếng ăn khi vào bữa. Chỉ nên cho trẻ uống sau bữa ăn từ 1-2 giờ.
Số lượng
Chỉ nên bổ sung sữa tươi vào chế độ ăn uống hàng ngày của trẻ trên 1 tuổi, tốt nhất là trẻ trên 2 tuổi với liều lượng khoảng
200-300ml/ngày.
Trẻ nên được xen kẽ những loại sữa công thức (dạng bột pha hay dạng pha
sẵn) vì đã được bổ sung sắt, kẽm, vi chất… cần thiết cho nhu cầu phát
triển của trẻ theo các lứa tuổi.
Với trẻ 2-3 tuổi trở lên, có thể cho trẻ uống lượng sữa tươi nhiều hơn, vì lúc này chế độ ăn đa dạng sẽ giúp trẻ nhận đủ các dưỡng chất và trẻ có khả năng tiêu hóa, hấp thu các thức ăn tốt hơn. Với thiếu niên, có thể sử dụng sữa tươi thay sữa bột, đảm bảo tổng lượng sữa từ 500-700ml/ngày. Ngoài ra kết hợp chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất.
Lưu ý về số lượng rất quan trọng, vì nhiều cha mẹ cứ nghĩ sữa tốt cho sức khỏe, nhất là chiều cao của con nên cứ cố “ép” con uống càng nhiều càng tốt. Nếu uống quá nhiều sữa, trẻ sẽ dễ béo phì, hoặc trẻ không được rèn luyện thói quen nhai,lâu dài kén ăn các thức ăn đặc dẫn đến suy dinh dưỡng, thiếu chất xơ gây bón, phát triển không cân đối...
Loại sữa
Đối với trẻ dưới 2 tuổi, nếu uống sữa tươi nên chọn sữa nguyên kem, không nên chọn sữa tách béo (trừ khi có chỉ định của bác sĩ) vì lúc này não cần chất béo để phát triển. Trẻ trên 2 tuổi nếu đã thừa cân béo phì thì nên dùng sữa tách béo một phần hoặc toàn phần.
Nếu trẻ đã đủ cân nặng, nên chọn sữa không đường để giảm bớt lượng đường hấp thu nhanh trong khẩu phần vì không có lợi cho sức khỏe. Nếu uống sữa có đường thì sau khi uống nên súc miệng để tránh bị sâu răng (do đường bám trên men răng và bị các vi khuẩn sử dụng, sinh ra acid gây hỏng men răng), đồng thời giảm lượng đường đưa vào cơ thể từ những thực phẩm khác sao cho tổng lượng đường trong ngày dưới 20g.
Sữa tươi bao gồm 3 loại là sữa vắt trực tiếp, sữa thanh trùng và tiệt trùng. Trong đó chỉ nên cho trẻ uống sữa thanh trùng, tiệt trùng để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Không nên uống sữa bò vắt trực tiếp vì không đảm bảo sạch vi khuẩn, có nguy cơ nhiễm khuẩn tiêu hóa. Nguy cơ nhiễm khuẩn, nhiễm độc cao nhất là với các cơ sở chăn nuôi vắt thủ công, quy trình vắt không sạch, chuồng trại không đúng tiêu chuẩn, bảo quản và vận chuyển không đảm bảo chất lượng.
Các chế phẩm làm từ sữa tươi như ya-ua, váng sữa, phô mai, thường được các bà mẹ sử dụng cho trẻ từ 6 tháng tuổi. Tuy nhiên chỉ nên sử dụng ở mức vừa phải, giúp trẻ làm quen với nhiều mùi vị và đa dạng hóa thức ăn, nếu sử dụng nhiều thì hiệu quả tương tự uống nhiều sữa tươi. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ để có cách dùng hợp lý.
Để tránh những sai lầm có thể gặp khi cho trẻ dùng sữa tươi, cha mẹ cần lưu ý những nguyên tắc dưới đây:Thời điểm
Theo các nhà khoa học, chỉ nên cho trẻ dùng sữa tươi khi trẻ đã hơn 1 tuổi. Lý do vì sữa tươi có hàm lượng đạm, can-xi và phốt-pho cao, nếu cho trẻ dưới 1 tuổi uống sẽ dễ có nguy cơ bị quá tải thận. Về lâu dài, làm trẻ có nguy cơ bị cao huyết áp, béo phì ở tuổi trưởng thành. Ngoài ra lượng đạm cao còn gây đầy bụng, khó tiêu, làm trẻ chán ăn. Sữa tươi có ít sắt, nghèo vi lượng nên trẻ dưới 1tuổi có nguy cơ thiếu máu thiếu sắt, thiếu vi lượng nếu sử dụng sữa tươi như thực phẩm chính.
Vấn đề nên cho trẻ uống sữa tươi lúc nào cũng rất quan trọng. Trước bữa ăn chính 2 giờ thì không nên cho trẻ uống sữa tươi cũng như các thức ăn lặt vặt khác vì có thể làm bé no và biếng ăn khi vào bữa. Chỉ nên cho trẻ uống sau bữa ăn từ 1-2 giờ.
Số lượng
Chỉ nên bổ sung sữa tươi vào chế độ ăn uống hàng ngày của trẻ trên 1 tuổi, tốt nhất là trẻ trên 2 tuổi với liều lượng khoảng
200-300ml/ngày.
Trẻ nên được xen kẽ những loại sữa công thức (dạng bột pha hay dạng pha
sẵn) vì đã được bổ sung sắt, kẽm, vi chất… cần thiết cho nhu cầu phát
triển của trẻ theo các lứa tuổi.Với trẻ 2-3 tuổi trở lên, có thể cho trẻ uống lượng sữa tươi nhiều hơn, vì lúc này chế độ ăn đa dạng sẽ giúp trẻ nhận đủ các dưỡng chất và trẻ có khả năng tiêu hóa, hấp thu các thức ăn tốt hơn. Với thiếu niên, có thể sử dụng sữa tươi thay sữa bột, đảm bảo tổng lượng sữa từ 500-700ml/ngày. Ngoài ra kết hợp chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất.
Lưu ý về số lượng rất quan trọng, vì nhiều cha mẹ cứ nghĩ sữa tốt cho sức khỏe, nhất là chiều cao của con nên cứ cố “ép” con uống càng nhiều càng tốt. Nếu uống quá nhiều sữa, trẻ sẽ dễ béo phì, hoặc trẻ không được rèn luyện thói quen nhai,lâu dài kén ăn các thức ăn đặc dẫn đến suy dinh dưỡng, thiếu chất xơ gây bón, phát triển không cân đối...
Loại sữa
Đối với trẻ dưới 2 tuổi, nếu uống sữa tươi nên chọn sữa nguyên kem, không nên chọn sữa tách béo (trừ khi có chỉ định của bác sĩ) vì lúc này não cần chất béo để phát triển. Trẻ trên 2 tuổi nếu đã thừa cân béo phì thì nên dùng sữa tách béo một phần hoặc toàn phần.
Nếu trẻ đã đủ cân nặng, nên chọn sữa không đường để giảm bớt lượng đường hấp thu nhanh trong khẩu phần vì không có lợi cho sức khỏe. Nếu uống sữa có đường thì sau khi uống nên súc miệng để tránh bị sâu răng (do đường bám trên men răng và bị các vi khuẩn sử dụng, sinh ra acid gây hỏng men răng), đồng thời giảm lượng đường đưa vào cơ thể từ những thực phẩm khác sao cho tổng lượng đường trong ngày dưới 20g.
Sữa tươi bao gồm 3 loại là sữa vắt trực tiếp, sữa thanh trùng và tiệt trùng. Trong đó chỉ nên cho trẻ uống sữa thanh trùng, tiệt trùng để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Không nên uống sữa bò vắt trực tiếp vì không đảm bảo sạch vi khuẩn, có nguy cơ nhiễm khuẩn tiêu hóa. Nguy cơ nhiễm khuẩn, nhiễm độc cao nhất là với các cơ sở chăn nuôi vắt thủ công, quy trình vắt không sạch, chuồng trại không đúng tiêu chuẩn, bảo quản và vận chuyển không đảm bảo chất lượng.
Các chế phẩm làm từ sữa tươi như ya-ua, váng sữa, phô mai, thường được các bà mẹ sử dụng cho trẻ từ 6 tháng tuổi. Tuy nhiên chỉ nên sử dụng ở mức vừa phải, giúp trẻ làm quen với nhiều mùi vị và đa dạng hóa thức ăn, nếu sử dụng nhiều thì hiệu quả tương tự uống nhiều sữa tươi. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ để có cách dùng hợp lý.
BS.CK2.Nguyễn Thị Thu Hậu- TK.Dinh dưỡng
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)